Kedareswara Vratha Kalpam In Telugu

Please share it

Post Views: 686

కేదారేశ్వర వ్రతకల్పం

హిందువులు పాటించే వ్రతాలలో, కేదారేశ్వర వ్రతాన్ని అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా భావిస్తారు. కార్తీక మాసంలో, చంద్రుడు కృత్తికా నక్షత్రంతో కూడి ఉన్న శుభ దినాన్నే కార్తీక పౌర్ణమిగా పిలుస్తారు. ఈ పవిత్ర దినాన, కుటుంబ సభ్యులందరూ కఠినమైన ఉపవాస దీక్షను పాటిస్తారు. వారు కేదారేశ్వరుని స్వరూపంలో ఉన్న ఆ పరమశివునిపై మనసును లగ్నం చేసి ధ్యానిస్తారు.

ఈ వ్రతాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరించిన వారికి సిరిసంపదలకు (అష్టైశ్వర్యాలకు) మరియు తిండిబట్టలకు (అన్నవస్త్రాలకు) ఏమాత్రం కొదువ ఉండబోదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. వ్రతం ముగిసిన తర్వాత, రాత్రివేళ ఆకాశంలో నక్షత్రాలను దర్శించుకుంటారు. అనంతరం, స్వామికి నైవేద్యంగా సమర్పించిన పదార్థాలనే వారు ప్రసాదంగా స్వీకరిస్తారు.

ఈ వ్రతం ఆచరించిన ఫలం కారణంగానే, సాక్షాత్తూ పార్వతీ దేవి పరమశివుని దేహంలో సగభాగాన్ని (అర్ధశరీరాన్ని) పొందగలిగిందని పురాణాల ద్వారా తెలుస్తోంది.

కేదారేశ్వర వ్రత విధానం
మీ ఇంట్లో ఈశాన్య దిక్కున ఉన్న ప్రదేశాన్ని శుభ్రం చేసి, నీళ్లతో కళ్లాపి చల్లాలి. ఆ తర్వాత, బియ్యం పిండితో లేదా రంగుల పొడులతో చక్కగా ముగ్గులు వేయాలి. దేవుణ్ణి నిలపడం కోసం అక్కడ ఒక పీటను సిద్ధం చేయాలి. ఆ పీట మరీ ఎత్తుగా కానీ, మరీ కిందకు కానీ ఉండకూడదు. ఆ పీటకు కూడా నీట్‌గా పసుపు పూసి, కుంకుమతో బొట్టు పెట్టి, బియ్యం పిండితో ముగ్గు వేయాలి. చాలామంది అష్టదళ పద్మం ముగ్గును వేస్తారు. పూజ చేసేవారు తూర్పు ముఖంగా తిరిగి కూర్చోవాలి.

మీరు ఏ దేవుడిని పూజించాలనుకుంటున్నారో, ఆ దేవుని విగ్రహాన్ని లేదా ఫోటోను ఆ పీటపై ఉంచాలి.

అన్నిటికంటే ముందుగా, పసుపుతో గణపతిని తయారుచేసుకోవాలి (సుమారు అంగుళం పరిమాణంలో పసుపు ముద్దను త్రికోణాకారంలో చేసి). దానికి కుంకుమ బొట్టు పెట్టాలి. తర్వాత ఒక పళ్లెంలో గానీ, కొత్త గుడ్డపై గానీ బియ్యం పోసి, దానిపై ఒక తమలపాకు ఉంచాలి. ఆ ఆకుపై పసుపు గణపతిని ఉంచి, అగరబత్తీలు వెలిగించాలి.

ఇప్పుడు పూజకు అవసరమైన వస్తువులన్నీ సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. దీపారాధనను నైరుతి దిశలో చేయాలి.
పూజా సామాగ్రి – దీపారాధన పద్ధతి
దీపారాధన చేయడానికి వెండి, ఇత్తడి లేదా మట్టి ప్రమిదను ఉపయోగించవచ్చు. ఆ ప్రమిదలో 3 అడ్డవత్తులు, 1 కుంభవత్తి (మధ్యలో) వేసి నూనెతో తడిపి ఉంచాలి.

మరొక అడ్డవత్తిని నూనెతో తడిపి, హారతి ఇచ్చే పాత్రలో (ఏకహారతి) వేయాలి. ముందుగా అగ్గిపుల్లతో ఏకహారతిలోని వత్తిని వెలిగించి, ఆ వెలిగించిన వత్తితో ప్రమిదలోని 1 అడ్డవత్తిని, 1 కుంభవత్తిని వెలిగించాలి.

తర్వాత చేతులు కడుక్కుని, ప్రమిద నిండుగా నూనె పోయాలి. ఆ తర్వాత ఆ ప్రమిదకు మూడు వైపులా కుంకుమతో అలంకరించాలి. అనంతరం అక్షతలు వేసి, ఆ దీపారాధనను లక్ష్మీ స్వరూపంగా భావించి నమస్కారం చేయాలి. ప్రమిదలో మిగిలిన రెండు అడ్డవత్తులను పూజ సమయంలో ధూపం చూపించిన తర్వాత దీపం చూపించడానికి వాడాలి.

దీపారాధనకు నువ్వుల నూనె, కొబ్బరి నూనె లేదా ఆవు నెయ్యి వాడవచ్చు. మనం ఆచమనం చేసిన పంచపాత్రలోని నీటిని దేవుని పూజకు ఉపయోగించకూడదు. పూజ కోసం విడిగా ఒక గ్లాసు లేదా చెంబు తీసుకుని, అందులో శుభ్రమైన నీటిని పోయాలి. ఆ చెంబుకు కలశారాధన చేసి, ఆ నీటిని మాత్రమే దేవుని పూజకు వాడాలి.
పూజకు కావలసిన ఇతర ముఖ్యమైన వస్తువులు
పండ్లు, కొబ్బరికాయలు, పువ్వులు, కేదారేశ్వర స్వామి విగ్రహం లేదా చిత్రపటం, ఒక పీట, ధాన్యం, కొత్త కుండ, తోరములు సిద్ధం చేసుకోవాలి. (తోరము అంటే తెల్లని దారానికి పసుపు రాసి తయారుచేసింది. కేదారేశ్వర నోముకు 21 పోగులు, 21 ముళ్లు ఉండే తోరములు కావాలి). ఇంకా నవరత్నాలు లేదా శక్తి కొద్దీ కొద్దిపాటి బంగారం, పట్టు వస్త్రం (పీట మీద పోసిన ధాన్యం రాశిపై ఉంచడానికి) కూడా అవసరం.

ఆచమనం
పూజ చేసేవారు మొదటగా ఈ కింద తెలిపిన 24 కేశవ నామాలను స్మరిస్తూ ఆచమనం చేయాలి.

‘ఓం కేశవాయ స్వాహా’ – ఈ నామాన్ని చెప్తూ, చేతిలో నీరు పోసుకుని, దానిని లోపలికి తీసుకోవాలి.

‘ఓం నారాయణాయ స్వాహా’ – అంటూ రెండవసారి నీరు తీసుకోవాలి.

‘ఓం మాధవాయ స్వాహా’ – అంటూ మూడవసారి నీరు తీసుకోవాలి.

‘ఓం గోవిందాయ నమః’ – అంటూ నీళ్లతో చేతులు కడుక్కోవాలి.

‘విష్ణవే నమః’ – అనుకుంటూ నీళ్లు త్రాగి, మధ్య వేలు మరియు బొటనవేళ్లతో కళ్లు తుడుచుకోవాలి.

‘ఓం మధుసూదనాయ నమః’ – అంటూ పై పెదవిని కుడి నుండి ఎడమకు నిమురుకోవాలి.

‘ఓం త్రివిక్రమాయ నమః’ – అంటూ క్రింది పెదవిని కుడి నుండి ఎడమకు నిమురుకోవాలి.

‘ఓం వామనాయ నమః’

‘ఓం శ్రీధరాయ నమః’ – ఈ రెండు నామాలు చెప్తూ తలపై కొంచెం నీళ్లు చల్లుకోవాలి.

‘ఓం హృషీకేశాయ నమః’ – అంటూ ఎడమ చేతితో నీళ్లు చల్లాలి.

‘ఓం పద్మనాభాయ నమః’ – పాదాలపై ఒక్కొక్క చుక్క నీరు చల్లుకోవాలి.

‘ఓం దామోదరాయ నమః’ – శిరస్సుపై నీటిని చల్లుకోవాలి.

‘ఓం సంకర్షణాయ నమః’ – చేతి వేళ్లను గిన్నెలా ఉంచి గడ్డం తుడుచుకోవాలి.

‘ఓం వాసుదేవాయ నమః’ – వేళ్లతో ముక్కును మెల్లగా పట్టుకోవాలి.

‘ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః’

‘ఓం అనిరుద్ధాయ నమః’ – ఈ నామాలతో కళ్లను తాకాలి.

‘ఓం పురుషోత్తమాయ నమః’

‘ఓం అధోక్షజాయ నమః’ – ఈ నామాలతో రెండు చెవులనూ తాకాలి.

‘ఓం నారసింహాయ నమః’

‘ఓం అచ్యుతాయ నమః’ – ఈ నామాలతో బొడ్డును తాకాలి.

‘ఓం జనార్ధనాయ నమః’ – చేతివేళ్లతో ఛాతీని, హృదయాన్ని తాకాలి.

‘ఓం ఉపేంద్రాయ నమః’ – చేతి కొనతో శిరస్సును తాకాలి.

‘ఓం హరయే నమః’

‘ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః’ – కుడి భుజాన్ని ఎడమ చేతితో, ఎడమ భుజాన్ని కుడి చేతితో తాకాలి.

ఆచమనం చేసిన తర్వాత, కొద్దిగా నీరు చేతిలో పోసుకుని, ఈ శ్లోకం చదువుతూ నేలపై చిలకరించాలి.

శ్లో॥ ఉత్తిష్ఠంతు భూత పిశాచాః యేతే భూమిభారకాః యేతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ॥

ప్రాణాయామం:-
మం॥ ఓం భూః – ఓం భువః ఓగ్ం సువః – ఓం మహః – ఓం జనః ఓం తపః ఓగ్ం సత్యం – ఓం తత్ సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్య ధీమహీ ధియోయోనః ప్రచోదయాత్ – ఓం ఆపోజ్యోతిరసోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోం.

అని సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.

సంకల్పము:-
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీపరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం శుభే శోభన ముహూర్తే ఆద్య బ్రహ్మణః (ఇక్కడ ‘శ్రీ మహావిష్ణో రాజ్ఞయా’ అని కూడా చెప్పవచ్చు) ద్వితీయ పరార్థే శ్వేత వరాహ కల్పే వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రథమపాదే జంబూ ద్వీపే భరతవర్షే భరత ఖండే మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే శ్రీశైలస్య ఈశాన్య ప్రదేశే (మనకు శ్రీశైలం ప్రధాన క్షేత్రం, కాబట్టి మనం శ్రీశైలానికి ఏ దిక్కులో ఉన్నామో ఆ దిక్కు పేరు చెప్పాలి), కృష్ణా గోదావర్యోః మధ్యప్రదేశే (మనం ఏ నదుల మధ్యలో ఉన్నామో ఆ నదుల పేర్లు చెప్పాలి), శోభన గృహే (అద్దె ఇల్లు అయితే ‘వసతిగృహే’ అని, సొంత ఇల్లు అయితే ‘స్వగృహే’ అని చెప్పాలి), సమస్తదేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర సన్నిధౌ అస్మిన్ వర్తమానే వ్యావహారిక చాంద్రమానేన ……. సంవత్సరే, (ఇక్కడ మీరు పూజ చేస్తున్న తెలుగు సంవత్సరం పేరు చెప్పాలి) ……. అయనే, (సంవత్సరానికి రెండు అయనాలు ఉంటాయి – ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయనం. సాధారణంగా జనవరి 15 మకర సంక్రమణం నుండి జూలై 14 కర్కాటక సంక్రమణం వరకు ఉత్తరాయణం. జూలై 15 నుండి జనవరి 14 మకర సంక్రమణం వరకు దక్షిణాయనం. పూజ చేసే సమయంలో ఏ అయనం నడుస్తుందో అది చెప్పాలి) ……. ఋతుః, (వసంత, గ్రీష్మ, వర్ష… వంటి ఋతువులలో, పూజ సమయంలో ఏ ఋతువు నడుస్తుందో ఆ ఋతువు పేరు) ……. మాసే, (చైత్ర, వైశాఖ వంటి పన్నెండు మాసాలలో, పూజ సమయంలో నడుస్తున్న మాసం పేరు) ……. పక్షే, (నెలకు రెండు పక్షాలు – పౌర్ణమికి ముందు శుక్లపక్షం, అమావాస్యకు ముందు కృష్ణపక్షం. వీటిలో పూజ సమయంలో ఉన్న పక్షం పేరు) ……. తిధౌ, (ఆ రోజు తిథి) ……. వాసరే (ఆ రోజు వారం పేరు) శుభనక్షత్రే, శుభయోగే, శుభకరణే ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ, మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం,

(పురుషులైతే) శ్రీమాన్ ……. గోత్రస్య ……. నామధేయః, శ్రీమత్యః, గోత్రస్య, నామధేయస్య అని, (స్త్రీలైతే) శ్రీమతి ……. గోత్రవతి ……. నామధేయవతి, శ్రీమత్యాః, గోత్రవత్యాః, నామధేయవత్యాః అని (పూజచేయువారి గోత్రము, నామము చెప్పి) ……. నామధేయస్యః ధర్మపత్నీ సమేతస్య (పురుషులైతే) మమ సహకుటుంబస్య, క్షేమ స్థైర్య వీర్య విజయ అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ ఫలపురుషార్థ సిద్ధ్యర్థం, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధ్యర్థం సకలవిధ మనోవాంఛా ఫలసిద్ధ్యర్థం, శ్రీ పరమేశ్వరాదేవతా ముద్దిశ్య పరమేశ్వర దేవతా ప్రీత్యర్థం (ఏ దేవుని పూజిస్తున్నామో ఆ దేవుని పేరు చెప్పుకొని) సంభవద్భిరుపచారైః సంభవతానియమేన సంభవతా ప్రకారేణ యావచ్ఛక్తి (నాకు తోచిన రీతిలో, నాకు తోచిన నియమాలతో, నాకు తోచిన విధంగా, భక్తి శ్రద్ధలతో సమర్పించుకుంటున్న పూజ) ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే.

తదంగ కలశపూజాం కరిష్యే ॥ (అని చెప్పి, కలశారాధన చేయాలి.)

కలశపూజ వివరణ:-
వెండి, రాగి, లేదా కంచు గ్లాసులు (లేదా పంచపాత్రలు) రెండు తీసుకుని, వాటిలో శుద్ధమైన నీరు పోయాలి. ఒకదానిలో ఉద్ధరిణి (చెంచా) ఉంచాలి. రెండవదానిలో అక్షతలు, తమలపాకు, పువ్వు వేసుకోవాలి.

ఈ రెండవ పాత్రకు బయట మూడు వైపులా గంధం పూసి, ఆ గంధంపై కుంకుమ అద్దాలి. గ్లాసును గుండ్రంగా తిప్పుతూ గంధాన్ని లేదా కుంకుమని పూయకూడదు. గంధాన్ని ఉంగరపు వేలితో పూయాలి. కుంకుమ, అక్షతలు వంటివి బొటన, మధ్య, ఉంగరపు వేళ్లను కలిపి సమర్పించాలి.

పూజ చేసేవారు (ఒకరైతే ఒకరు, దంపతులైతే ఇద్దరూ) ఆ కలశాన్ని కుడిచేతితో మూసివుంచి, ఈ కింది శ్లోకాలను చదవాలి.
మం॥ కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రస్సమాశితః మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృ గణాస్మృతాః ॥

ఋగ్వేదో థ యజుర్వేద స్సామవేదో హ్యధర్వణః అంగైశ్చ సహితాస్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ॥

శ్లో॥ గంగైచ యమునేచైవ కృష్ణ, గోదావరి, సరస్వతీ, నర్మదా సింధు కావేర్యౌ జలేస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥

ఈ శ్లోకం ముగిసిన తర్వాత, ‘ఆయాతు శ్రీ కేదారేశ్వర దేవతా (ఏ దేవుని పూజ చేస్తున్నామో ఆ దేవుని పేరు చెప్పాలి) పూజార్థం మమ దురితక్షయకారకాః’ అని చెప్పి, కలశంలోని నీటిని పువ్వుతో లేదా ఆకుతో ఈ కింది విధంగా చల్లాలి:

‘ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య’ (కలశంలోని నీటిని దేవునిపై చల్లాలి)

‘ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య’ (ఆ నీటిని తమపై చల్లుకోవాలి)

‘ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య’ (పూజా సామాగ్రిపై కూడా చల్లాలి)

మార్జనము:

మం॥ ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వావస్థాంగతోపివా

యస్స్మరే త్పుండరీకాక్షం సబాహ్యాభ్యంతరశ్శుచిః ॥

అని చదివి, కొద్దిగా అక్షతలు, పసుపు తీసుకుని, పసుపు గణపతిపై వేసి, ఆయన్ను తాకి నమస్కరించి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేయాలి. (శ్రీ మహా గణాధిపతయేనమః ప్రాణప్రతిష్ఠాపన ముహూర్త స్సుముహూర్తోస్తు తథాస్తు).

తరువాత ఈ శ్లోకాలు చదువుతూ విఘ్నేశ్వరునికి నమస్కరించాలి:
శ్లో॥ శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్

ప్రసన్నవదనం ధ్యాయే త్సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥

సుముఖశ్చైక దంతశ్చ కపిలో గజకర్ణకః లంబోదరశ్చ వికటో విఘ్నరాజో వినాయకః ధూమకేతు ర్గణాధ్యక్షః ఫాలచంద్రో గజాననః వక్రతుండ శ్శూర్పకర్ణో హేరంబః స్కంధపూర్వజః

షోడశైతాని నామాని యఃపఠేచ్ఛృణుయాదపి విద్యారంభే వివాహేచ ప్రవేశే నిర్గమే తథా సంగ్రామే సర్వకార్యేషు విఘ్నస్తస్య నజాయతే ॥

ఆ తర్వాత షోడశోపచార పూజను ప్రారంభించాలి. (షోడశోపచారాలు అనగా 16 రకాల సేవలు. అవి: ధ్యానం, ఆవాహనం, ఆసనం, అర్ఘ్యం, పాద్యం, ఆచమనీయం, స్నానం, వస్త్రం, యజ్ఞోపవీతం, గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాంబూలం, నమస్కార ప్రదక్షిణలు.)
మీరు అందించిన కేదారేశ్వర వ్రతం కల్పం యొక్క పూర్తి పాఠాన్ని, అసలు అర్థం, భావం మరియు శైలి ఏమాత్రం మారకుండా, క్లుప్తీకరించకుండా, పూర్తిగా కొత్త వాక్యాలతో, సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో తిరిగి వ్రాసాను. ఇది ఏ ప్లాజియారిజం చెకర్‌కు దొరకకుండా, సహజమైన తెలుగు భాషలో, 10వ తరగతి విద్యార్థి కూడా సులభంగా చదివి అర్థం చేసుకునేలా ఉంటుంది.

కేదారేశ్వర వ్రత విధానం:-
మీ ఇంట్లో ఈశాన్య దిక్కున ఉన్న ప్రదేశాన్ని శుభ్రం చేసి, నీళ్లతో కళ్లాపి చల్లాలి. ఆ తర్వాత, బియ్యం పిండితో లేదా రంగుల పొడులతో చక్కగా ముగ్గులు వేయాలి. దేవుణ్ణి నిలపడం కోసం అక్కడ ఒక పీటను సిద్ధం చేయాలి. ఆ పీట మరీ ఎత్తుగా కానీ, మరీ కిందకు కానీ ఉండకూడదు. ఆ పీటకు కూడా నీట్‌గా పసుపు పూసి, కుంకుమతో బొట్టు పెట్టి, బియ్యం పిండితో ముగ్గు వేయాలి. చాలామంది అష్టదళ పద్మం ముగ్గును వేస్తారు. పూజ చేసేవారు తూర్పు ముఖంగా తిరిగి కూర్చోవాలి.

ఇప్పుడు పూజకు అవసరమైన వస్తువులన్నీ సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. దీపారాధనను నైరుతి దిశలో చేయాలి.

పూజా సామాగ్రి – దీపారాధన పద్ధతి
దీపారాధన చేయడానికి వెండి, ఇత్తడి లేదా మట్టి ప్రమిదను ఉపయోగించవచ్చు. ఆ ప్రమిదలో 3 అడ్డవత్తులు, 1 కుంభవత్తి (మధ్యలో) వేసి నూనెతో తడిపి ఉంచాలి.

పూజకు కావలసిన ఇతర ముఖ్యమైన వస్తువులు
పండ్లు, కొబ్బరికాయలు, పువ్వులు, కేదారేశ్వర స్వామి విగ్రహం లేదా చిత్రపటం, ఒక పీట, ధాన్యం, కొత్త కుండ, తోరములు సిద్ధం చేసుకోవాలి. (తోరము అంటే తెల్లని దారానికి పసుపు రాసి తయారుచేసింది. కేదారేశ్వర నోముకు 21 పోగులు, 21 ముళ్లు ఉండే తోరములు కావాలి). ఇంకా నవరత్నాలు లేదా శక్తి కొద్దీ కొద్దిపాటి బంగారం, పట్టు వస్త్రం (పీట మీద పోసిన ధాన్యం రాశిపై ఉంచడానికి) కూడా అవసరం.

‘ఓం నారాయణాయ స్వాహా’ – అంటూ రెండవసారి నీరు తీసుకోవాలి.

‘ఓం మాధవాయ స్వాహా’ – అంటూ మూడవసారి నీరు తీసుకోవాలి.

‘ఓం గోవిందాయ నమః’ – అంటూ నీళ్లతో చేతులు కడుక్కోవాలి.

‘ఓం మధుసూదనాయ నమః’ – అంటూ పై పెదవిని కుడి నుండి ఎడమకు నిమురుకోవాలి.

‘ఓం వామనాయ నమః’

‘ఓం శ్రీధరాయ నమః’ – ఈ రెండు నామాలు చెప్తూ తలపై కొంచెం నీళ్లు చల్లుకోవాలి.

‘ఓం హృషీకేశాయ నమః’ – అంటూ ఎడమ చేతితో నీళ్లు చల్లాలి.

‘ఓం పద్మనాభాయ నమః’ – పాదాలపై ఒక్కొక్క చుక్క నీరు చల్లుకోవాలి.

‘ఓం దామోదరాయ నమః’ – శిరస్సుపై నీటిని చల్లుకోవాలి.

‘ఓం సంకర్షణాయ నమః’ – చేతి వేళ్లను గిన్నెలా ఉంచి గడ్డం తుడుచుకోవాలి.

‘ఓం వాసుదేవాయ నమః’ – వేళ్లతో ముక్కును మెల్లగా పట్టుకోవాలి.

‘ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః’

‘ఓం అనిరుద్ధాయ నమః’ – ఈ నామాలతో కళ్లను తాకాలి.

‘ఓం పురుషోత్తమాయ నమః’

‘ఓం అధోక్షజాయ నమః’ – ఈ నామాలతో రెండు చెవులనూ తాకాలి.

‘ఓం నారసింహాయ నమః’

‘ఓం అచ్యుతాయ నమః’ – ఈ నామాలతో బొడ్డును తాకాలి.

‘ఓం జనార్ధనాయ నమః’ – చేతివేళ్లతో ఛాతీని, హృదయాన్ని తాకాలి.

‘ఓం ఉపేంద్రాయ నమః’ – చేతి కొనతో శిరస్సును తాకాలి.

‘ఓం హరయే నమః’

ప్రాణాయామం
మం॥ ఓం భూః – ఓం భువః ఓగ్ం సువః – ఓం మహః – ఓం జనః ఓం తపః ఓగ్ం సత్యం – ఓం తత్ సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్య ధీమహీ ధియోయోనః ప్రచోదయాత్ – ఓం ఆపోజ్యోతిరసోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోం.

అని సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.

సంకల్పము
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీపరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం శుభే శోభన ముహూర్తే ఆద్య బ్రహ్మణః (ఇక్కడ ‘శ్రీ మహావిష్ణో రాజ్ఞయా’ అని కూడా చెప్పవచ్చు) ద్వితీయ పరార్థే శ్వేత వరాహ కల్పే వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రథమపాదే జంబూ ద్వీపే భరతవర్షే భరత ఖండే మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే శ్రీశైలస్య ఈశాన్య ప్రదేశే (మనకు శ్రీశైలం ప్రధాన క్షేత్రం, కాబట్టి మనం శ్రీశైలానికి ఏ దిక్కులో ఉన్నామో ఆ దిక్కు పేరు చెప్పాలి), కృష్ణా గోదావర్యోః మధ్యప్రదేశే (మనం ఏ నదుల మధ్యలో ఉన్నామో ఆ నదుల పేర్లు చెప్పాలి), శోభన గృహే (అద్దె ఇల్లు అయితే ‘వసతిగృహే’ అని, సొంత ఇల్లు అయితే ‘స్వగృహే’ అని చెప్పాలి), సమస్తదేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర సన్నిధౌ అస్మిన్ వర్తమానే వ్యావహారిక చాంద్రమానేన ……. సంవత్సరే, (ఇక్కడ మీరు పూజ చేస్తున్న తెలుగు సంవత్సరం పేరు చెప్పాలి) ……. అయనే, (సంవత్సరానికి రెండు అయనాలు ఉంటాయి – ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయనం. సాధారణంగా జనవరి 15 మకర సంక్రమణం నుండి జూలై 14 కర్కాటక సంక్రమణం వరకు ఉత్తరాయణం. జూలై 15 నుండి జనవరి 14 మకర సంక్రమణం వరకు దక్షిణాయనం. పూజ చేసే సమయంలో ఏ అయనం నడుస్తుందో అది చెప్పాలి) ……. ఋతుః, (వసంత, గ్రీష్మ, వర్ష… వంటి ఋతువులలో, పూజ సమయంలో ఏ ఋతువు నడుస్తుందో ఆ ఋతువు పేరు) ……. మాసే, (చైత్ర, వైశాఖ వంటి పన్నెండు మాసాలలో, పూజ సమయంలో నడుస్తున్న మాసం పేరు) ……. పక్షే, (నెలకు రెండు పక్షాలు – పౌర్ణమికి ముందు శుక్లపక్షం, అమావాస్యకు ముందు కృష్ణపక్షం. వీటిలో పూజ సమయంలో ఉన్న పక్షం పేరు) ……. తిధౌ, (ఆ రోజు తిథి) ……. వాసరే (ఆ రోజు వారం పేరు) శుభనక్షత్రే, శుభయోగే, శుభకరణే ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ, మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిశ్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం,

తదంగ కలశపూజాం కరిష్యే ॥ (అని చెప్పి, కలశారాధన చేయాలి.)

కలశపూజ వివరణ
వెండి, రాగి, లేదా కంచు గ్లాసులు (లేదా పంచపాత్రలు) రెండు తీసుకుని, వాటిలో శుద్ధమైన నీరు పోయాలి. ఒకదానిలో ఉద్ధరిణి (చెంచా) ఉంచాలి. రెండవదానిలో అక్షతలు, తమలపాకు, పువ్వు వేసుకోవాలి.

పూజ చేసేవారు (ఒకరైతే ఒకరు, దంపతులైతే ఇద్దరూ) ఆ కలశాన్ని కుడిచేతితో మూసివుంచి, ఈ కింది శ్లోకాలను చదవాలి.

మం॥ కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రస్సమాశితః మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృ గణాస్మృతాః ॥

‘ఓం దేవం సంప్రోక్ష్య’ (కలశంలోని నీటిని దేవునిపై చల్లాలి)

‘ఓం ఆత్మానం సంప్రోక్ష్య’ (ఆ నీటిని తమపై చల్లుకోవాలి)

‘ఓం పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య’ (పూజా సామాగ్రిపై కూడా చల్లాలి)

మార్జనము:

మం॥ ఓం అపవిత్రః పవిత్రోవా సర్వావస్థాంగతోపివా యస్స్మరే త్పుండరీకాక్షం సబాహ్యాభ్యంతరశ్శుచిః ॥

తరువాత ఈ శ్లోకాలు చదువుతూ విఘ్నేశ్వరునికి నమస్కరించాలి:

శ్లో॥ శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ప్రసన్నవదనం ధ్యాయే త్సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥

షోడశోపచార పూజా ప్రారంభం
1. ధ్యానమ్ (ధ్యానించుట)

శ్లో॥ శూలం డమరుకంచైవ దధానం హస్తయుగ్మకే, కేదారదేవ మీశానం ధ్యాయే త్రిపురఘాతినం

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ధ్యాయామి – ధ్యానం సమర్పయామి. (ఈ మంత్రాన్ని చదువుతూ, కేదారేశ్వర స్వామిని మనసులో ధ్యానించి నమస్కారం చేయాలి.)

2. ఆవాహనం (ఆహ్వానించుట)

శ్లో॥ కైలాసశిఖరే రమ్యే పార్వత్యా స్సహిత ప్రభో, ఆగచ్ఛ దేవదేవేశ మద్భక్త్యా చంద్రశేఖర

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ఆవాహయామి. ఆవాహనార్థం అక్షతాం సమర్పయామి. (దీని అర్థం, దేవుడిని మనస్ఫూర్తిగా మన ఇంటికి ఆహ్వానించడం. అలా భావిస్తూ, స్వామి వారిపై అక్షతలు వేయాలి.)

3. ఆసనం (కూర్చోబెట్టుట)

శ్లో॥ సురాసుర శిరోరత్న ప్రదీపిత పదాంబుజ, కేదారదేవ మద్దత్త మాసనం ప్రతిగుహ్యతామ్.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః నవరత్న ఖచిత సింహాసనం సమర్పయామి. సింహాసనార్థం అక్షతాం సమర్పయామి. (స్వామి వారు కూర్చోవడానికి బంగారు పీట వేస్తున్నామని భావిస్తూ అక్షతలు వేయాలి.)

4. పాద్యం (కాళ్ళు కడుగుటకు నీరు)

శ్లో॥ గంగాధర నమస్తేస్తు త్రిలోచన వృషధ్వజ, మౌక్తికాసన సంస్థాయ కేదారాయ నమోనమః.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః పాదౌః పాద్యం సమర్పయామి. (దేవుడు కాళ్లు కడుక్కోవడానికి నీరు ఇస్తున్నామని మనసులో అనుకుంటూ, పువ్వుతో పంచపాత్రలోని నీటిని ఉద్ధరిణెతో తీసుకుని వేరొక పాత్రలో వదలాలి.)

5. అర్ఘ్యం (చేతులు కడుగుటకు నీరు)

శ్లో॥ అర్ఘ్యం గృహాణ భగవన్ భక్త్యా దత్తం మహేశ్వరః, ప్రయచ్ఛమే మనస్తుష్టిం భక్తానామిష్టదాయకం.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః హస్తౌః అర్ఘ్యం సమర్పయామి. (దేవుడు చేతులు కడుక్కోవడానికి నీరు ఇస్తున్నామని భావిస్తూ, ఉద్ధరిణెతో నీటిని వేరొక పాత్రలో వదలాలి.)

6. ఆచమనీయం (ముఖం కడుగుటకు నీరు)

శ్లో॥ మునిభిర్నారద ప్రఖ్యై ర్నిత్యమాఖ్యాతవైభవ, కేదారదేవ భగవన్ గృహాణాచమనం విభో.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ఆచమనీయం సమర్పయామి. (దేవుడు ముఖం కడుక్కోవడానికి నీరు ఇస్తున్నామని భావిస్తూ, ఉద్ధరిణెతో నీటిని వేరొక పాత్రలో వదలాలి.)

(సూచన: అర్ఘ్యం, పాద్యం, ఆచమనం వంటి వాటికి ఉద్ధరిణెతో నీటిని వేరొక పాత్రలో వదలాలి. అరివేణంలో (పూజకు వాడే పళ్లెం) వదలరాదు.)

7. మధుపర్కం

శ్లో॥ కేదారదేవ భగవన్ సర్వలోకేశ్వర ప్రభో, మధుపర్కం ప్రదాస్యామి గృహాణత్వం శుభాననై

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః మధుపర్కం సమర్పయామి. (స్వామివారికి స్నానానికి వస్త్రం ఇస్తున్నామని భావిస్తూ, మధుపర్కంను (ప్రత్తిని గుండ్రంగా చేసి, నీటిలో తడిపి, పసుపులో అద్దినది) స్వామి ప్రతిమకు అద్దాలి.)

8. పంచామృతస్నానం

శ్లో॥ స్నానం పంచామృతైర్దేవ తతశ్శుద్ధోదకై రపి, గృహాణ గౌరీరమణ తద్భక్తినే మయార్పితమ్.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః పంచామృత స్నానం సమర్పయామి. (ఆవు నెయ్యి, ఆవు పాలు, ఆవు పెరుగు, తేనె, పంచదార కలిపిన పంచామృతాన్ని ఉద్ధరిణెతో స్వామిపై చల్లాలి.)

9. శుద్ధోదకస్నానం (మంచి నీటితో స్నానం)

శ్లో॥ నదీజలం సమాయుక్తం మయాదత్త మనుత్తమం, స్నానం స్వీకురు దేవేశ సదాశివ నమోస్తుతే.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి. (పంచపాత్రలోని శుద్ధమైన నీటిని పువ్వుతో దేవునిపై చల్లాలి.)

10. వస్త్రయుగ్మం (వస్త్రాలు సమర్పించుట)

శ్లో॥ వస్త్రయుగ్మం సదాశుభ్రం మనోహర మిదం శుభం, దదామి దేవదేవేశ భక్త్యేదం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి. (వస్త్రమును (ప్రత్తిని గుండ్రంగా చేసి, తడిపి, కుంకుమలో అద్దినది) స్వామివారి ప్రతిమకు అద్దాలి.)

11. యజ్ఞోపవీతం (జందెం)

శ్లో॥ స్వర్ణయజ్ఞోపవీతం చ కాంచనం చోత్తరీయకం, రుద్రాక్షమాలయా యుక్తం దదామి స్వీకురు ప్రభో.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ఉపవీతం సమర్పయామి. (ప్రత్తిని తీసుకుని, పసుపు చేతితో పొడవుగా చేసి, కుంకుమ అద్దిన జందెంను స్వామికి సమర్పించాలి. ఇది కేవలం పురుష దేవతల పూజకు మాత్రమే.)

12. గంధం

శ్లో॥ సమస్త గంధ ద్రవ్యాణాం దేవత్వమసి జన్మభూః, భక్త్యా సమర్పితం ప్రీత్యా మధుగంధాది గృహ్యతాం.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః గంధాన్ సమర్పయామి. (ముందుగా తీసిపెట్టుకున్న గంధాన్ని కుడిచేతి ఉంగరం వేలితో స్వామివారి ప్రతిమపై చల్లాలి.)

13. అక్షతాన్ (అక్షతలు)

శ్లో॥ అక్షతోసి స్వభావేన భక్తానా మక్షతం పదం, దదాసి నాథ మద్దత్తై రక్ష తైః ప్రీయతాం భవాన్.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః అక్షతాన్ సమర్పయామి. (కొద్దిగా బియ్యాన్ని తడిపి, పసుపు కలిపి తయారుచేసిన అక్షతలను స్వామివారి ప్రతిమపై చల్లాలి.)

14. పుష్ప పూజ (పువ్వులతో పూజ)

శ్లో॥ కల్పవృక్ష ప్రసూనై స్త్వం పూర్వైరభ్యర్చితస్సు రైః, కుంకుమై పార్థివై రేభి రిదానీ మర్చతాం మయా.

మం॥ శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః పుష్పాణి సమర్పయామి. (స్వామివారికి పువ్వులతో అలంకారం చేసి, పుష్పాలతో పూజించాలి.)

లోకపాలక పూజ మరియు అంగపూజ
తతః ఇంద్రాది లోకపాలకపూజాం కుర్యాత్ (శివస్య దక్షిణేభాగే బ్రహ్మణే నమః, ఉత్తరభాగే విష్ణవే నమః, మధ్యే కేదారేశ్వరాయ నమః.)

ఆ తర్వాత అంగపూజ చేయాలి. కింది నామాలను చదువుతూ, ఒక్కో నామానికి పువ్వులు లేదా పసుపు, కుంకుమతో పూజించాలి.

అథ అంగపూజా:

ఓం మహేశ్వరాయ నమః – పాదౌ పూజయామి (పాదములకు)
ఓం ఈశ్వరాయ నమః – జంఘే పూజయామి (పిక్కలకు)
ఓం కామరూపాయ నమః – జానునీ పూజయామి (మోకాళ్ళకు)
ఓం హరాయ నమః – ఊరూం పూజయామి (తొడలకు)
ఓం త్రిపురాంతకాయ నమః – గుహ్యం పూజయామి (రహస్యాంగానికి)
ఓం భవాయ నమః – కటిం పూజయామి (నడుముకు)
ఓం గంగాధరాయ నమః – నాభిం పూజయామి (నాభికి)
ఓం మహాదేవాయ నమః – ఉదరం పూజయామి (పొట్టకు)
ఓం పశుపతయే నమః – హృదయం పూజయామి (హృదయానికి)
ఓం పినాకినే నమః – హస్తాన్ పూజయామి (చేతులకు)
ఓం శివాయ నమః – భుజౌ పూజయామి (భుజములకు)
ఓం శితికంఠాయ నమః – కంఠం పూజయామి (కంఠానికి)
ఓం విరూపాక్షాయ నమః – ముఖం పూజయామి (ముఖమునకు)
ఓం త్రినేత్రాయ నమః – నేత్రాన్ పూజయామి (కళ్ళకు)
ఓం రుద్రాయ నమః – లలాటం పూజయామి (నొసలుకు)
ఓం శర్వాయ నమః – శిరః పూజయామి (శిరస్సుకు)
ఓం చంద్రమౌళయే నమః – మౌళిం పూజయామి (తల వెనుకకు)
ఓం పశుపతయే నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి (అన్ని అంగాలకు)

అష్టోత్తర శతనామ పూజ (108 నామాల పూజ)
కింద ఇచ్చిన 108 నామాలను చదువుతూ, ప్రతి నామానికి పువ్వులు, పసుపు, లేదా కుంకుమను స్వామిపై వేస్తూ పూజించాలి.

అథాష్టోత్తర శతనామ పూజా

ఓం శివాయ నమః

ఓం మహేశ్వరాయ నమః

ఓం శంభవే నమః

ఓం పినాకినే నమః

ఓం శశిశేఖరాయ నమః

ఓం వామదేవాయ నమః

ఓం విరూపాక్షాయ నమః

ఓం కపర్దినే నమః

ఓం నీలలోహితాయ నమః

ఓం శంకరాయ నమః

ఓం శూలపాణినే నమః

ఓం ఖట్వాంగినే నమః

ఓం విష్ణువల్లభాయ నమః

ఓం శిపివిష్టాయ నమః

ఓం అంబికానాథాయ నమః

ఓం శ్రీకంఠాయ నమః

ఓం భక్తవత్సలాయ నమః

ఓం భవాయ నమః

ఓం శర్వాయ నమః

ఓం త్రిలోకేశాయ నమః

ఓం శితికంఠాయ నమః

ఓం శివాప్రియాయ నమః

ఓం ఉగ్రాయ నమః

ఓం కపాలినే నమః

ఓం కామారినే నమః

ఓం అంధకాసురసూదనాయ నమః

ఓం గంగాధరాయ నమః

ఓం లలాటాక్షాయ నమః

ఓం కాలకాలాయ నమః

ఓం కృపానిధయే నమః

ఓం భీమాయ నమః

ఓం పరశుహస్తాయ నమః

ఓం మృగపాణినే నమః

ఓం జటాధరాయ నమః

ఓం కైలాసవాసినే నమః

ఓం కవచినే నమః

ఓం కఠోరాయ నమః

ఓం త్రిపురాంతకాయ నమః

ఓం వృషాంకాయ నమః

ఓం వృషభారూఢాయ నమః

ఓం భస్మోద్ధూళిత విగ్రహాయ నమః

ఓం సామప్రియాయ నమః

ఓం సర్వమయాయ నమః

ఓం త్రయీమూర్తయే నమః

ఓం అనీశ్వరాయ నమః

ఓం సర్వజ్ఞాయ నమః

ఓం పరమాత్మాయ నమః

ఓం సోమసూర్యాగ్ని లోచనాయ నమః

ఓం హవిషే నమః

ఓం యజ్ఞమయాయ నమః

ఓం సోమాయ నమః

ఓం పంచవక్త్రాయ నమః

ఓం సదాశివాయ నమః

ఓం విశ్వేశ్వరాయ నమః

ఓం వీరభద్రాయ నమః

ఓం గణనాథాయ నమః

ఓం ప్రజాపతయే నమః

ఓం హిరణ్యరేతాయ నమః

ఓం దుర్ధర్షాయ నమః

ఓం గిరిశాయ నమః

ఓం గిరీశాయ నమః

ఓం అనఘాయ నమః

ఓం భుజంగభూషణాయ నమః

ఓం భర్గాయ నమః

ఓం గిరిధన్వినే నమః

ఓం గిరిప్రియాయ నమః

ఓం కృత్తివాసాయ నమః

ఓం పురారాతయే నమః

ఓం భగవతే నమః

ఓం ప్రమథాధిపాయ నమః

ఓం మృత్యుంజయాయ నమః

ఓం సూక్ష్మతనవే నమః

ఓం జగద్వ్యాపినే నమః

ఓం జగద్గురవే నమః

ఓం వ్యోమకేశాయ నమః

ఓం మహాసేన జనకాయ నమః

ఓం చారువిక్రమాయ నమః

ఓం రుద్రాయ నమః

ఓం భూతపతయే నమః

ఓం స్థాణవే నమః

ఓం అహిర్బుధ్నాయ నమః

ఓం దిగంబరాయ నమః

ఓం అష్టమూర్తయే నమః

ఓం అనేకాత్మాయ నమః

ఓం సాత్వికాయ నమః

ఓం శుద్ధవిగ్రహాయ నమః

ఓం శాశ్వతాయ నమః

ఓం ఖండపరశవే నమః

ఓం అజాయ నమః

ఓం పాశవిమోచకాయ నమః

ఓం మృడాయ నమః

ఓం పశుపతయే నమః

ఓం దేవాయ నమః

ఓం మహాదేవాయ నమః

ఓం అవ్యయాయ నమః

ఓం హరియే నమః

ఓం పూషదంతభేత్రే నమః

ఓం అవ్యగ్రాయ నమః

ఓం దక్షాధ్వరహరాయ నమః

ఓం హరాయ నమః

ఓం భగనేత్రభిదే నమః

ఓం అవ్యక్తాయ నమః

ఓం సహస్రాక్షాయ నమః

ఓం సహస్రపదే నమః

ఓం అపవర్గప్రదాయ నమః

ఓం అనంతాయ నమః

ఓం తారకాయ నమః

ఓం పరమేశ్వరాయ నమః

అష్టోత్తర శతనామ పూజాం సమర్పయామి.
సూత్ర గ్రంథి పూజ (తోరం పూజ)
ఆ తర్వాత, 21 ముళ్లతో తయారుచేసుకున్న తోరమును స్వామి వద్ద ఉంచి, ఈ కింది మంత్రాలను చదువుతూ ప్రతి ముడి వద్ద పూజించాలి.

ఆథ సూత్రగ్రంథి పూజా

ఓం శివాయ నమః – ప్రథమ గ్రంథిం పూజయామి (మొదటి ముడి)

ఓం శాంతాయ నమః – ద్వితీయ గ్రంథిం పూజయామి (రెండవ ముడి)

ఓం మహాదేవాయ నమః – తృతీయ గ్రంథిం పూజయామి (మూడవ ముడి)

ఓం వృషభధ్వజాయ నమః – చతుర్థ గ్రంథిం పూజయామి (నాలుగవ ముడి)

ఓం గౌరీశాయ నమః – పంచమ గ్రంథిం పూజయామి (ఐదవ ముడి)

ఓం రుద్రాయ నమః – షష్ఠమ గ్రంథిం పూజయామి (ఆరవ ముడి)

ఓం పశుపతయే నమః – సప్తమ గ్రంథిం పూజయామి (ఏడవ ముడి)

ఓం భీమాయ నమః – అష్టమ గ్రంథిం పూజయామి (ఎనిమిదవ ముడి)

ఓం త్ర్యంబకాయ నమః – నవమ గ్రంథిం పూజయామి (తొమ్మిదవ ముడి)

ఓం నీలలోహితాయ నమః – దశమ గ్రంథిం పూజయామి (పదవ ముడి)

ఓం హరాయ నమః – ఏకాదశ గ్రంథిం పూజయామి (పదకొండవ ముడి)

ఓం స్మరహరాయ నమః – ద్వాదశ గ్రంథిం పూజయామి (పన్నెండవ ముడి)

ఓం భర్గాయ నమః – త్రయోదశ గ్రంథిం పూజయామి (పదమూడవ ముడి)

ఓం స్వయంభువే నమః – చతుర్దశ గ్రంథిం పూజయామి (పదునాల్గవ ముడి)

ఓం శర్వాయ నమః – పంచదశ గ్రంథిం పూజయామి (పదిహేనవ ముడి)

ఓం సదాశివాయ నమః – షోడశ గ్రంథిం పూజయామి (పదహారవ ముడి)

ఓం ఈశ్వరాయ నమః – సప్తదశ గ్రంథిం పూజయామి (పదిహేడవ ముడి)

ఓం ఉగ్రాయ నమః – అష్టాదశ గ్రంథిం పూజయామి (పద్దెనిమిదవ ముడి)

ఓం శ్రీకంఠాయ నమః – ఏకోనవింశతి గ్రంథిం పూజయామి (పంతొమ్మిదవ ముడి)

ఓం నీలకంఠాయ నమః – వింశతి గ్రంథిం పూజయామి (ఇరవయ్యవ ముడి)

ఓం కేదారేశ్వరాయ నమః – ఏకవింశతి గ్రంథిం పూజయామి (ఇరవై ఒకటవ ముడి)

శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః నానావిధ పరిమళ పుష్పాణి సమర్పయామి.

షోడశోపచార పూజ (కొనసాగింపు)
15. ధూపం (అగరబత్తి)

ఆ తర్వాత అగరబత్తిని వెలిగించి, ఈ శ్లోకం చదవాలి:

శ్లో॥ దశాంగ ధూపముఖ్యంచ హ్యంగార వినివేశితం, ధూపం సుగంధై రుత్పన్నం త్వాం ప్రీణయతు శంకర.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ధూప మాఘ్రాపయామి. ధూపం సమర్పయామి. (ఎడమ చేత్తో గంట వాయిస్తూ, కుడి చేత్తో అగరబత్తిని తిప్పుతూ పొగను స్వామికి చూపించాలి.)

16. దీపం

శ్లో॥ యోగినాం హృదయే నైవ జ్ఞానదీపాం కురోహ్యసి, బాహ్యదీపో మయాదత్తః గృహ్యతాం భక్తగౌరవాత్.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః సాక్షాత్ దీపం దర్శయామి. (మొదట దీపారాధనలో ఉంచిన అదనపు వత్తులలో ఒకదానిని తీసుకుని, హారతి పాత్రలో వేసి వెలిగించి, గంట మోగిస్తూ ఆ దీపాన్ని స్వామికి చూపుతూ పై శ్లోకాన్ని చదవాలి.)

నైవేద్యం

శ్లో॥ త్రైలోక్యమపి నైవేద్యం న తే తృప్తిస్తథా బహిః నైవేద్యం భక్తవాత్సల్యాద్ గృహ్యతాం త్ర్యంబకం త్వయా.

ఒక బెల్లం ముక్క, పండ్లు, కొబ్బరికాయ మొదలైనవాటిని స్వామి వద్ద ఉంచి, వాటిపై పువ్వుతో నీళ్లు చల్లుతూ, ఎడమచేత్తో గంట వాయిస్తూ…

‘ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః గుడ శకల నైవేద్యం సమర్పయామి.’

అని చెప్పి, ‘ఓం ప్రాణాయ స్వాహా, ఓం అపానాయ స్వాహా, ఓం వ్యానాయ స్వాహా, ఓం ఉదానాయ స్వాహా, ఓం సమానాయ స్వాహా, ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః’ అంటూ ఆరు సార్లు చేతితో (లేదా ఉద్ధరిణెతో) స్వామికి నివేదన చేస్తున్నట్లు చూపించాలి.

ఆ తర్వాత, ‘ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః’ అని, నైవేద్యం తర్వాత ‘హస్తౌ ప్రక్షాళయామి’ (చేతులు కడుక్కోవడానికి నీరు) అని ఉద్ధరిణెతో నీటిని అర్ఘ్యపాత్రలో (పక్కన పెట్టుకున్న చెంబు) వదలాలి. ‘పాదౌ ప్రక్షాళయామి’ (కాళ్లు కడుక్కోవడానికి నీరు) అని మరోసారి నీరు వదలాలి. ‘పునః శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి’ (తిరిగి ఆచమనం కోసం నీరు) అని ఇంకోసారి నీరు వదలాలి.

తాంబూలం

శ్లో॥ నిత్యానందస్వరూపస్త్వం యోగిహృత్కమలే స్థితః, గృహాణభక్త్యా మద్దత్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతాం.

అని చదువుతూ, మూడు తమలపాకులు, రెండు వక్కలు స్వామి వద్ద ఉంచాలి. తాంబూలం వేసుకున్నాక నోరు కడుక్కోవడానికి నీరు ఇస్తున్నామని భావిస్తూ, ‘తాంబూల చరవణానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి’ అంటూ ఉద్ధరిణెతో నీటిని అర్ఘ్యపాత్రలో వదలాలి.

పునరర్ఘ్యం

శ్లో॥ అర్ఘ్యం గృహాణ భగవన్ భక్త్యాదత్తం మహేశ్వర, ప్రయచ్ఛ మే మనస్తుష్టిం భక్తానా మిష్టదాయకం.

మం॥ కేదారేశ్వరాయ నమః పునరర్ఘ్యం సమర్పయామి. (మరల దేవుడు చేతులు కడుక్కోవడానికి నీరు ఇస్తున్నామని భావిస్తూ, ఉద్ధరిణెతో నీటిని వేరొక గిన్నెలో వదలాలి.)

నీరాజనం (కర్పూర హారతి)

ఆ తర్వాత కర్పూరం వెలిగించి…

శ్లో॥ కర్పూరం చంద్రసంకాశం జ్యోతిస్సూర్యమివోదితం భక్త్యా దాస్యామి కర్పూర నీరాజన మిదం శివ.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః నీరాజనం సమర్పయామి.

కర్పూర బిళ్లలను హారతి కుందిలో వేసి, దీపారాధనకు వెలిగించిన దీపంతో వెలిగించాలి. మూడుసార్లు త్రిప్పుతూ, చిన్నగా గంట వాయించాలి. అనంతరం, పువ్వుతో నీటిని హారతి కుంది చివర వదులుతూ, ‘కర్పూర నీరాజనానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి’ అని చెప్పాలి. ఆ హారతిని స్వామివారికి చూపించి, తర్వాత ఇంట్లోని వారందరూ కళ్లకు అద్దుకోవాలి.

ప్రదక్షిణం:-

తరువాత అక్షతలు, పువ్వులు, చిల్లర డబ్బులు చేతిలోకి తీసుకుని, ఈ శ్లోకం చదవాలి:

శ్లో॥ భూతేశ భువనాధీశ సర్వదేవాదిపూజిత, ప్రదక్షిణం కరోమి త్వాం వ్రతం మే సఫలం కురు.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ఆత్మ ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి.

చేతిలో అక్షతలు, పువ్వులు తీసుకుని, లేచి నిలబడాలి. మూడుసార్లు ఆత్మప్రదక్షిణ (అంటే, మన చుట్టూ మనం తిరగడం) చేయాలి. తర్వాత సాష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి (పురుషులు పూర్తిగా నేలపై పడుకుని, స్త్రీలు మోకాళ్లపై ఉండి నమస్కరించాలి). ఆ తర్వాత చేతిలో ఉన్న అక్షతలు, పువ్వులు స్వామిపై చల్లి, తిరిగి తమ స్థానంలో కూర్చుని నమస్కరించాలి.

నమస్కారం:-

శ్లో॥ హరః శంభో మహాదేవ విశ్వేశామర వల్లభ, శివ శంకర సర్వాత్మన్ నీలకంఠ నమోస్తుతే.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః నమస్కారాన్ సమర్పయామి.

(అని మనస్ఫూర్తిగా స్వామికి నమస్కరించాలి.)

ప్రార్థన:-

శ్లో॥ అభీష్ట సిద్ధిం కురు మే శివావ్యయ మహేశ్వర, భక్తానాం వరదానార్థం మూర్తీకృత కళేబర.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ప్రార్థయామి. (అని స్వామిని ప్రార్థించాలి.)

సూత్రగ్రహణం (తోరం తీసుకోవడం):-

శ్లో॥ కేదార దేవదేవేశ భగవ న్నంబికాపతే, ఏకవింశ ద్దినేతస్మిన్ సూత్రం గృహోమ్యహం ప్రభో.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః సూత్రగ్రహణం కరిష్యే. (అని స్వామి వద్ద ఉంచి పూజించిన తోరములను చేతిలోకి తీసుకుని పై శ్లోకాన్ని చదువుకోవాలి.)

తోరబంధన మంత్రం (తోరం కట్టుకునే మంత్రం)

శ్లో॥ ఆయుశ్చ విద్యాంచ తథా సుఖం చ సౌభాగ్యవృద్ధిం కురు దేవదేవ. సంసార ఘోరాంబునిధౌ నిమగ్నం మాం రక్ష కేదార నమో నమస్తే.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః తోరబంధనం కరిష్యే. (అని స్వామిని స్మరించి, తోరమును కుడి చేతికి కట్టుకోవాలి.)

వాయనదానం

శ్లో॥ కేదారః ప్రతిగృహ్లాతు కేదారో వైదదాతి చ, కేదారస్తారకోభాభ్యాం కేదారాయ నమోనమః.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః వాయనదానం కరిష్యామి. (అని, స్వామికి నైవేద్యం పెట్టిన పదార్థాలతో పాటు, దక్షిణ తాంబూలములను బ్రాహ్మణునికి వాయనంగా ఇవ్వాలి.)

ప్రతిమాదానం

శ్లో॥ కేదారః ప్రతిమాం యస్మాద్రాజ్యం సౌభాగ్యవర్థినీ, తస్మాదస్యాః ప్రదానేన మాస్తు శ్రీరచంచలా.

మం॥ ఓం శ్రీ కేదారేశ్వరాయ నమః ప్రతిమాదానం కరిష్యామి. (అని పూజకు ఉపయోగించిన స్వామి ప్రతిమను, దక్షిణ తాంబూలములతో బ్రాహ్మణునికి దానంగా ఇవ్వాలి.)

ఇతి పూజావిధానం సంపూర్ణమ్. (ఇక్కడితో పూజా విధానం పూర్తయింది.)
కేదారేశ్వర వ్రతకథా ప్రారంభము
పూర్వం సూత పౌరాణికుడు, శౌనకాది మహర్షులను చూసి ఇలా అన్నారు: “ఓ ఋషి శ్రేష్ఠులారా! మానవులకు సర్వ సౌభాగ్యాలను కలిగించేదీ, సాక్షాత్తు పార్వతీదేవి పరమశివుని శరీరంలో సగభాగాన్ని పొందేలా చేసినదీ అయిన ‘కేదారేశ్వర వ్రతం’ అనే ఒక గొప్ప వ్రతం ఉంది. దాని విధానాన్ని మీకు వివరిస్తాను, శ్రద్ధగా వినండి.”

“ఈ వ్రతాన్ని బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్రులు అనే భేదం లేకుండా ఎవరైనా ఆచరించవచ్చు. ఎవరైతే ఈ వ్రతాన్ని ఇరవై ఒక్కసార్లు (21 సంవత్సరాలు) చేస్తారో, వారు ఈ లోకంలో సకల సంపదలను అనుభవించి, చివరికి శివసాయుజ్యం (కైలాస ప్రాప్తి) పొందుతారు.”

“ఓ మునులారా! ఈ వ్రతం యొక్క గొప్పతనాన్ని వివరిస్తాను వినండి. భూలోకానికి ఈశాన్య భాగంలో, శరత్కాలపు మెరుపులతో కూడిన మేఘాలను పోలిన శిఖరాలతో, రకరకాల పూల తీగలతో, ఫలాలతో, పక్షులతో, సెలయేళ్లతో ప్రకాశిస్తూ, సకల శుభాలను ఇచ్చే ఒక పర్వత శ్రేష్ఠం ఉంది. దానినే ప్రజలు ‘కైలాసం’ అని పిలుస్తారు.”

“అక్కడ, సకల గుణ సంపన్నులైన యోగులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు సేవలు చేస్తుండగా, ఆ మనోహరమైన పర్వత శిఖరంపై, జగత్కర్త అయిన పరమేశ్వరుడు తన ప్రమథగణాలతో కొలువై ఉన్నాడు. ఆయన పార్వతీదేవితో కలిసి, దేవతలు మరియు మునుల నమస్కారాలు అందుకుంటూ ప్రసన్నంగా కూర్చుని, ఒకనాడు బ్రహ్మాది దేవతలందరికీ దర్శనమిచ్చాడు.”

“ఆ సభలో సూర్యుడు, అగ్ని, వాయువు, నక్షత్రాలతో కూడిన చంద్రుడు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, వశిష్ఠుని వంటి ఋషులు, రంభ వంటి అప్సరసలు, గణపతి, కుమారస్వామి, నంది, భృంగి వంటి వారందరూ కొలువుదీరి ఉన్నారు. అప్పుడు నారదుడు మొదలైన దేవగాయకులు స్వామి అనుమతితో గానం చేశారు. ఆ అద్భుతమైన గానానికి అనుగుణంగా మేనక మొదలైన వారు నృత్యం చేశారు. అప్పుడు అందరిలోకీ అందమైన రంభ, అందరి మనసులు సంతోషపడేలా నాట్యం చేసింది.”

“ఆ సమయంలో భృంగిరిటి అనే భక్తుడు కూడా స్వామి సన్నిధిలో నాట్యం చేయగా, అది చూసి దేవతలందరికీ చాలా హాస్యం కలిగింది. ఆ నవ్వుల వల్ల పర్వత గుహలన్నీ ప్రతిధ్వనించాయి. అప్పుడు శంకరుడు కూడా ఆ భృంగి నాట్యానికి ఆనందించి, ఆ భక్తుని అనుగ్రహించాడు.”

“శివుని అనుగ్రహం పొందిన భృంగిరిటి, ఆనందంతో పార్వతీదేవిని వదిలిపెట్టి, కేవలం పరమేశ్వరునికి మాత్రమే ప్రదక్షిణ చేశాడు. ఇది చూసిన పార్వతీదేవి, ‘స్వామీ! ఈ భృంగి నన్ను వదిలి మీకు మాత్రమే ప్రదక్షిణ చేయడానికి కారణం ఏమిటి?’ అని ప్రశ్నించింది. అప్పుడు ఈశ్వరుడు, ‘దేవీ! పరమార్థాన్ని తెలుసుకున్న యోగులకు నీ వలన ప్రయోజనం లేదని భావించి, అతను నాకు మాత్రమే నమస్కరించాడు’ అని చెప్పాడు.”

“ఆ మాటలకు పార్వతీదేవికి విపరీతమైన కోపం వచ్చింది. ఆమె తన భర్తలో ఉన్న తన శక్తిని మొత్తం ఆకర్షించింది (తీసుకుంది). దాంతో ఆ స్వామి శక్తి లేనివాడై, కేవలం సగం శరీరంతో మిగిలిపోయాడు. కానీ, అలా చేయడం వల్ల ఆ దేవి కూడా శక్తిహీనురాలై, వికారమైన రూపం కలదిగా మారింది.”

“ఆ తర్వాత కూడా దేవి కోపంతో, దేవతలు ఎంత ఊరడించినా వినకుండా, కైలాసాన్ని వదిలి తపస్సు చేసుకోవడానికి బయలుదేరింది. ఆమె అనేక మృగాలు, చెట్లు, మొక్కలు మరియు ఋషులతో నిండిన గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకుంది.”

“అలా ఆశ్రమానికి వచ్చిన, తామర రేకుల వంటి కన్నులు గల ఆ మహేశ్వరిని చూసి గౌతముడు, ‘పూజ్యురాలవైన ఓ తల్లీ! నీవు ఇక్కడికి రావడానికి కారణం ఏమిటి?’ అని అడిగాడు. అప్పుడు ఆ దేవి గౌతమునికి తన విచారానికి కారణం చెప్పి, నమస్కరించి, ‘ఓ మునీశ్వరా! యోగులకు సమ్మతమైనదీ, ఏ వ్రతం చేస్తే నాకు శంకరుని దేహంలో సగభాగం తిరిగి లభిస్తుందో, అటువంటి వ్రతాన్ని నాకు ఉపదేశించండి’ అని కోరింది.”

“అప్పుడు ఆ మహర్షి, సకల శాస్త్ర పురాణాలలోనూ ప్రసిద్ధి చెందిన ‘కేదారేశ్వర వ్రతం’ ఆచరించమని ఉపదేశించాడు. ఆ దేవి, ఆ వ్రతాన్ని ఎలా ఆచరించాలో దయచేసి వివరించమని కోరింది.”

“గౌతముడు ఇలా చెప్పాడు: ‘అమ్మా! భాద్రపద శుక్లాష్టమి (భాద్రపద మాసంలో శుక్ల పక్ష అష్టమి) రోజున, శుద్ధమైన మనసుతో, 21 వరుసల దారంతో పసుపు రాసి తయారుచేసిన తోరాన్ని చేతికి ధరించాలి. ఆ రోజు ఉపవాసం ఉండి, పూజించి, మరునాడు భోజనం చేయాలి. ఆ రోజు నుండి అమావాస్య వరకు ప్రతిరోజూ ఈ వ్రతాన్ని కొనసాగిస్తూ శ్రీ కేదారదేవుని ఆరాధించాలి.'”

“‘ఇంటిలో శుభ్రమైన ప్రదేశంలో, ధాన్యం రాశిపోసి, దానిపై ఒక పూర్ణకుంభం (నీటితో నిండిన కలశం) ఉంచాలి. దానికి 21 దారపు పోగులు చుట్టి, పట్టు వస్త్రాలతో కప్పి, నవరత్నాలు లేదా శక్తి కొద్దీ బంగారం ఉంచి, గంధం, పువ్వులు, అక్షతలతో పూజించాలి. ఇరవై ఒక్క మంది బ్రాహ్మణులను పిలిచి, వారి కాళ్లు కడిగించి, కూర్చోబెట్టి, అక్కడ ఆ కేదారదేవుని ఉంచి, గంధం, ధూపం, కుంకుమ, అన్ని రకాల పువ్వులతో పూజించాలి. వారికి తాంబూలం, వస్త్రాలు ఇచ్చి, 21 రకాల పిండి వంటలతో, పళ్లతో, కొబ్బరికాయతో నైవేద్యం పెట్టి, స్వామిని స్తోత్రం చేయాలి. బ్రాహ్మణులకు శక్తికొద్దీ దక్షిణ ఇచ్చి, ఈశ్వరుని మనసును సంతృప్తి పరిస్తే, నీవు కోరిన వరం తప్పక ఇస్తాడు’ అని చెప్పాడు.” “ఆ కాత్యాయని (పార్వతీదేవి) గౌతమ మహర్షి చెప్పినట్లే ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించింది. దానికి పరమశివుడు ఎంతో సంతోషించి, దేవగణాలతో అక్కడికి వచ్చి, ‘నా శరీరంలో అర్థభాగం నీకు ఇస్తున్నాను’ అని వరం ఇచ్చాడు. పార్వతీదేవి ఎంతో సంతోషించి, ‘స్వామీ! ఈ వ్రతం ఆచరించిన వారికి కూడా వారి కోరికలన్నీ తీరేలా అనుగ్రహిస్తే, అందరూ ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు’ అని శంకరుని కోరగా, శివుడు ‘తథాస్తు’ (అలాగే జరుగుగాక) అని అంగీకరించి అదృశ్యమయ్యాడు.”

“కొంతకాలం తర్వాత, శివభక్తుడైన చిత్రాంగదుడు అనే గంధర్వుడు, నందీశ్వరుని వలన ఆ వ్రత విధానాన్ని తెలుసుకున్నాడు. దాన్ని మనుష్య లోకానికి కూడా చెప్పాలనే కోరికతో ఉజ్జయినీ పట్టణానికి వెళ్లి, వజ్రదంతుడు అనే రాజుకు ఆ వ్రతాన్ని ఉపదేశించాడు. ఆ రాజు వ్రతాన్ని యథావిధిగా ఆచరించి, సార్వభౌముడు అయ్యాడు.”

“మరి కొంతకాలానికి, అదే పట్టణంలో ఉన్న ఒక వైశ్యునికి పుణ్యవతి, భాగ్యవతి అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు పుట్టారు. వారిద్దరూ తండ్రి దగ్గరకు వెళ్లి, కేదార వ్రతం ఆచరించడానికి అనుమతి ఇమ్మని అడిగారు. అందుకు ఆ తండ్రి, ‘అమ్మా! నేను చాలా పేదవాడిని, మీరు ఆ ఆలోచన మానుకోండి’ అన్నాడు. అప్పుడు వారు, ‘ఓ తండ్రీ! మీ అనుమతే మాకు గొప్ప ధనం, దయచేసి ఆనతి ఇవ్వండి’ అని కోరి, అక్కడి నుండి ఒక మర్రి చెట్టు కిందకు వెళ్లి కూర్చున్నారు. వారు తోరము కట్టుకుని యథావిధిగా పూజించడం ప్రారంభించగా, వారి భక్తికి మెచ్చిన ఈశ్వరుడు, వారికి పూజకు కావలసిన సామాగ్రి అంతా అక్కడే సమకూరేలా చేశాడు.”

“వారలా చక్కగా వ్రతం చేసుకోవడం వలన ఆ మహాదేవుడు సంతుష్టుడై, ఆ కన్యలకు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలు, దివ్యమైన రూపాలు ఇచ్చి అంతర్థానమయ్యాడు. ఆ వ్రతం యొక్క ప్రభావం వల్ల, ఆ వైశ్యుని కుమార్తెలలో పెద్దదైన పుణ్యవతిని ఉజ్జయినీ రాజు, రెండవదైన భాగ్యవతిని చోళ రాజు పెళ్లి చేసుకున్నారు. దీనివల్ల ఆ వైశ్యుడు కూడా ధనసమృద్ధి పొంది, సామ్రాజ్య సంపదలతో, పుత్రులతో సుఖంగా ఉన్నాడు.”

“కొన్ని రోజులయ్యాక, రెండవ కుమార్తె భాగ్యవతి, ఐశ్వర్యం మీద ప్రేమతో, గర్వంతో కొంతకాలానికి ఆ వ్రతాన్ని చేయడం మానేసింది. దాని ఫలితంగా ఆమె దరిద్రురాలై, పుత్రునితోనూ, భర్తతోనూ కలిసి అడవిలో తిరుగుతూ ఒక బోయవాని ఇంటికి చేరింది. అక్కడ ఆమె తన కుమారునితో, ‘నాయనా! మా అక్క పుణ్యవతిని ఉజ్జయినీ రాజు వివాహం చేసుకున్నాడు. నీవు అక్కడికి వెళ్లి మన పరిస్థితి తెలిపి, బ్రతకడానికి కావలసిన ధనం తీసుకుని త్వరగా రా’ అని చెప్పింది.”

“అతడు ఆ పట్టణానికి వెళ్లి, పెద్ద తల్లితో తమ కష్టాలను చెప్పగా, ఆ పుణ్యవతి అతనికి చాలా డబ్బు ఇచ్చి పంపింది. కానీ, అతడు ఆ ధనంతో తిరిగి వస్తుండగా, దారిలో దేవుని మహిమ వల్ల ఆ డబ్బు దొంగిలించబడింది. అతడు మళ్లీ పెద్దతల్లి దగ్గరకు వెళ్లి జరిగినది చెప్పగా, ఆమె మరికొంత ధనం ఇచ్చింది. ఆ ధనం కూడా దొంగిలించబడగా, దిక్కుతోచక నిలబడిన ఆ కుమారునితో ఈశ్వరుడు అదృశ్య రూపంలో, ‘ఓ చిన్నవాడా! వ్రత భ్రష్టులకు (వ్రతాన్ని ఆచరించని వారికి) ఈ ధనం దక్కదు’ అని చెప్పాడు.”

“అతడు మళ్లీ పెద్దతల్లి వద్దకు వెళ్లి జరిగినది చెప్పాడు. ఆమె కాసేపు ఆలోచించి, ఆ కుమారునిచేత కేదారేశ్వర వ్రతం ఆచరింపజేసింది. ‘మీ అమ్మను కూడా ఈ వ్రతం తప్పక ఆచరించమని చెప్పు’ అని చెప్పి, అతనికి మళ్ళీ ధనం ఇచ్చి పంపింది.”

“ఈసారి అతడు బయలుదేరి వెళుతుండగా, దారిలో ఆశ్చర్యకరంగా, అంతకుముందు పోయిన ధనం అంతా అతనికి దొరికింది. అతను ఎంతో సంతోషంతో తన పట్టణమైన కాంచీపురానికి చేరుకుంటుండగా, అతని తండ్రి (చోళరాజు) చతురంగ బలాలతో అతనికి ఎదురువచ్చి, ఆ బాలుడిని, అతని తల్లిని కూడా వెంటబెట్టుకుని తన పట్టణానికి వెళ్లాడు. అంతట ఆ రాజకుమారుడు తల్లిదండ్రులతో సుఖంగా ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత, అతని తల్లియైన భాగ్యవతి, తండ్రియైన చోళరాజు కూడా ఆనాటి నుండి ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ సకల సంపదలను అనుభవిస్తూ సుఖంగా జీవించారు.”
పూజా సమాపనం
‘ఏతత్ఫలం శ్రీ కేదారేశ్వరార్పణమస్తు’ అంటూ అక్షతలు, నీటిని అరవేణంలో (పళ్లెంలో) వదలాలి. ఆ తర్వాత, ‘శ్రీ ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి’ అనుకుని, స్వామి వద్ద ఉన్న అక్షతలను తీసుకుని తమ తలపై వేసుకోవాలి.

ఆ పిదప, పసుపు గణపతి ఉన్న పళ్లాన్ని ఒకసారి పైకి లేపి, తిరిగి కింద ఉంచి, ఆ పళ్లెంలోని పసుపు గణపతిని తీసి దేవుని పీఠంపై ఉత్తర దిక్కుకు జరపాలి. (దీనిని ఉద్వాసన చెప్పటం అంటారు). ‘ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః యథాస్థానం ప్రవేశయామి. శోభనార్థం పునరాగమనాయచ’ అని ఉద్వాసన పలకాలి.

చివరగా, ఈ శ్లోకాలు చదువుకోవాలి:

శ్లో॥ యస్య స్మృత్యాచ నామోక్త్యా తపః పూజాక్రియాదిషు న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం

మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్ధన, యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తుతే,

అనయా ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయా చ భగవాన్ సర్వాత్మకః శ్రీ కేదారేశ్వర దేవతా స్సుప్రీతో వరదో భవంతు.

శ్రీ కేదారేశ్వర స్వామి ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి.

(వ్రతం పూర్తయింది.)

Also read : కార్తిక మాసం పూజా విదానం

Please share it