Karthika puranam telugu day 9
తొమ్మిదవరోజు పారాయణము
పూర్వోక్త ఉద్భూత పురుషునికి అంగీరసుడిలా ఉపదేశిస్తున్నాడు. నాయనా! ఒకప్పుడు కైలాసములో పార్వతీదేవికి శివుడు చెప్పిన విషయాలనే నీకిప్పుడు చెప్పబోతున్నాను – శ్రద్ధగా విను. అని ఆరంభించాడు.
ఉద్భూత పురుషునికి అంగీరసుడు ఇచ్చిన ఆత్మజ్ఞాన బోధ:
శ్లోకం: “కర్మబంధశ్చ ముక్తిశ్చ కార్యం కారణమేవ చ,
స్థూలసూక్ష్మం తథా ద్వంద్వ సంపంధో దేహముచ్చతే”
అర్థం: బంధమూ, మోక్షమూ, కర్తవ్యం, కారణం – ఇవన్నీ స్థూల-సూక్ష్మ ద్వంద్వాలతో కూడి ఉండేవి. ఇవి దేహానికి సంబంధించినవి, ఆత్మకు కావు.
శ్లోకం: “అత్ర బ్రూమః సమాధానం కోన్యో జీవస్త్వమేవ హి,
స్వయం పృచ్ఛసి మాం కోఽహం బ్రహ్మైవాస్మి న సంశయః”
అర్థం: జీవుడు యెవరంటే నువ్వేనని గ్రహించు. “నేనెవరు?” అని అంతర్ముఖంగా అడిగితే వచ్చే నిజమైన సమాధానం , “నేనే బ్రహ్మను” అన్నది. ఇది నిశ్చయము.
కార్తీక పురాణం 9వ రోజు కథ
పురుషుడు అన్నాడు: “అంగీరసా! నువ్వు చెప్పిన వాక్యార్థం నాకు ఇంకా పూర్తిగా దిగమింగడం లేదు. ‘నేనే బ్రహ్మను’ అని అనాలంటే ముందుగా ‘బ్రహ్మ’ అనే పదార్థం ఏంటో స్పష్టంగా తెలియాలి కదా! నాకు అది తెలియదు. కాబట్టి మరింత వివరంగా చెప్పు.”
అంగీరసుడు జవాబిచ్చాడు: “అంతఃకరణానికి, దాని క్రియలకు, బుద్ధికి సాక్షిగా నిలిచే సత్-చిత్-ఆనంద స్వరూపమే ఆత్మ అని తెలుసుకో. ఈ శరీరం కుండలాగా రూపం కలిగిన పిండం లాంటిది. ఇది ఆకాశాది పంచభూతాల వల్ల వచ్చినదనీ, అందుకే ఇది ఆత్మేతరం – ఆత్మ కాదు. ఇదేవిధంగా ఇంద్రియాలు, కనిపించని మనస్సు, చంచలమైన ప్రాణం – ఇవేవీ ఆత్మ కావు. దేహం-ఇంద్రియాలు అన్నీ వెలుగులోకి రావడానికి కారణమేదైతే ఉంటుందో, అదే ఆత్మ అని గుర్తించు. ‘ఆ ఆత్మపదార్థమే నేననే భావం’ కల్గించుకో.
ఎలా అయస్కాంతం స్థిరంగా ఉండి ఇతరాల ప్రభావానికి లోనవకుండా ఇనుమును తనవైపు లాగుతుందో, అలాగే నిర్వికారంగా ఉండి బుద్ధి మొదలైనవాటిని ప్రేరేపించే శక్తియే ఆత్మ. దాని సమీపంలో ఉండటం వల్లనే జడమైన దేహం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, ప్రాణం ప్రకాశిస్తాయి, కదుల్తాయి. అది జనన,మరణాలకు అతీతమైన ఆత్మ. అదే ‘నేను’.
నిద్ర, జాగరణ, స్వప్న స్థితులను వాటి ఆది, అంతాలను మార్పులేకుండా సాక్షిగా జ్ఞాపకం ఉంచేది కూడా అదే. ఎలా దీపం ఘటాన్ని వెలిగిస్తుందో, అలా ‘నేను’ అనే ఆత్మ వెలుగుతోనే దేహాదులు స్పష్టమవుతాయి. సర్వంలో వ్యాపించి కనిపించని, చెప్పలేని ప్రేమైకత్వమే నేనే అని తెలుసుకో. దేహం,ఇంద్రియాలు,మనస్సు,ప్రాణం–అహంకారాల కంటే వేరైన, జన్మం,అస్తిత్వం,వృద్ధి,పరిణామం,క్షీణత,నాశనం అనే షడ్వికారాలన్నీ లేని దాన్నే ఆత్మగా గ్రహించు. అదే నీవు. అదే నేను. ‘త్వమేవాహం’ ,నీవేనన్న నేను, నేనేనన్న నీవు అనే తాదాత్మ్యం బలంగా జీర్ణించుకో.
ఇలా ‘త్వం’ పదార్థజ్ఞానం పొందిన తర్వాత, దాని స్వభావం వ్యాప్తి కాబట్టి, ‘తత్’ శబ్దార్ధం, బ్రహ్మ సాక్షాత్ గ్రహించగలం.
శ్లోకం: “అతద్వ్యవృత్తిరూపేణ సాక్షాద్విధిముఖేన చ,
వేదాంతానాం ప్రవృత్తిః స్యాత్ ద్విరాచార్య సుభాషితం”
అర్థం: ‘నేతి, నేతి’ విధానంతో ‘ఇది కాదు, అది కాదు’ అని ఒక్కో ఉపాధిని తొలగిస్తూ చివరికి మిగిలేది బ్రహ్మ/ఆత్మ అని గ్రహించడం ఒక మార్గం. మరోటి , ‘సత్యం జ్ఞానమనంతం బ్రహ్మ’ వంటి వాక్యాల ద్వారా సత్యం, జ్ఞానం, ఆనందం స్వరూపమే ఆత్మ అని సాక్షాత్కారంగా తెలుసుకోవడం.
ఈ ఆత్మ సంసార లక్షణాలతో బంధించబడదు. అది సత్యస్వరూపం, దృష్టికి గోచరమయ్యేవి కావు, అజ్ఞానాంధకారాన్ని తాకదు , దానికి అవతలి నిజం. దానికి సాటివి లేని ఆనందస్వరూపం. సత్య–ప్రజ్ఞా లక్షణాలతో పరిపూర్ణం. ఇది పూర్వం చెప్పిన సాధనల వల్ల బోధ్యమవుతుంది.
దేవతలు స్తుతించినట్లుగా ‘సర్వజ్ఞుడు, పరేశుడు, సంపూర్ణశక్తిమంతుడు’ అనే గుణాలతో నిర్వచించబడేదీ అదే బ్రహ్మ , నిన్ను నువ్వు అదే అని గుర్తించు. ఏదొకటి తెలిసితే అన్నీ తెలిసినట్టయ్యే జ్ఞానం ,అదే ఆత్మ. అదే నువ్వు, అదే నేను. ‘తదనుప్రవిశ్య’ వంటి వాక్యాల బోధ ప్రకారం జగత్తులో జీవరూపంగా ప్రవేశం, ప్రవేశించిన జీవులను నియంత్రించడం, కర్మఫలదాతగా నిలవడం, సర్వజీవకారణ కర్తత్వం , ఇవన్నీ బ్రహ్మకే ఆపాదించబడ్డాయి. కనుక అదే బ్రహ్మ.
‘తత్వమసి’ ,ఇక్కడ ‘తత్’ అంటే బ్రహ్మ/ఆత్మ, ‘త్వం’ అంటే నువ్వే. అర్థం , నువ్వే పరబ్రహ్మము. ఓ జిజ్ఞాసూ! అద్వయానంద పరమాత్మ యే ప్రత్యగాత్మ. ఈ ప్రత్యగాత్మే అదే పరమాత్మ అని తాదాత్మ్యం ఎప్పుడు స్థిరపడుతుందో, అప్పుడే ‘తత్’ శబ్దార్థం ఇదేనని, ‘త్వం’ శబ్దం సాధన ద్వారానే గ్రహించాల్సిందని స్పష్టమవుతుంది.
మరింత స్పష్టంగా చెబితే ,‘తత్–త్వం–అసి’ అనే వాక్యానికి ‘తాదాత్మ్యం’ అనే అర్థమే. వాక్యంలోని ప్రధానార్థాలైన ‘కించిజ్ఞ’ జీవుడు, ‘సర్వజ్ఞ’ ఈశ్వరుడు అనే ఉపాధులను పక్కనపెట్టి, లక్ష్యార్థమయిన ఆత్మను మాత్రమే గ్రహిస్తే తాదాత్మ్యం సిధ్ధిస్తుంది. ముఖార్థంలో వైరుధ్యం పొస్తే ‘లక్షణా’ విధాన్ని ఆశ్రయించాలి. అందులో ‘భాగలక్షణ’ ద్వారా ఈ ఐక్యం బలపడుతుంది (ఉదాహరణకు: ‘సోఽయం దేవదత్తః’ లాంటి ప్రయోగం).
‘అహం బ్రహ్మాస్మి’ అనే వాక్యార్థబోధ స్థిరపడే వరకూ శమ, దమ మొదలైన సాధనసంపత్తితో శ్రవణ, మనన, నిధిధ్యాసనాలను కొనసాగించాలి. ఎప్పుడైతే శాస్త్రబోధనద్వారా, లేదా గురు అనుగ్రహంతో ఈ తాదాత్మ్యబోధ దృఢమౌతుందో, అప్పుడంతటితో సంసారాసక్తి తానే విడిపోతుంది. అయినా కొంతకాలం ప్రారబ్ధకర్మ తన ఫలాన్ని అనుభవింపజేస్తూనే ఉంటుంది. అది క్షయమైతే తిరిగిరాకుండా నిలిచే స్థితి ముక్తి – కలుగుతుంది.
అందుకే ముందుగా చిత్తశుద్ధికోసం కర్మల్లో నిష్ఠగా ఉండి, ఫలాన్ని దైవానికి అర్పిస్తూ సాగాలి. అలా చేస్తే అదే జన్మలోనైనా, లేక ప్రారబ్ధబలం ఎక్కువైతే తదుపరి జన్మలోనైనా మోక్షవిద్యల్లో నిబద్ధులై, జ్ఞానం పొంది, కర్మబంధాలను తెంచుకుని ముక్తులవుతారు. కాబట్టి బంధించేదే , ఫలాపేక్షతో చేసిన కర్మలు; విముక్తి ఇచ్చేదే , ఫలత్యాగంతో చేసిన కర్మలు” అని అంగీరసుడు సుపరిశీలంగా చెప్పాడు.
ఇక్కడితో సప్తదశాధ్యాయం సమాప్తం.
అష్టాదశాధ్యాయం:
అంగీరసుడి మాటలు విన్న ఉద్భూత పురుషుడు కర్మయోగం గురించి అడగగా, అంగీరసుడు అన్నాడు: “చాలా మంచిది అడిగింది. శ్రద్ధగా విను. సుఖ,దుఃఖాదీ ద్వంద్వాలన్నీ దేహానికే చెందినవి; దేహాన్ని మించి ఉన్న ఆత్మకు అవి వర్తించవు. ఎవరికైతే ఆత్మ,అనాత్మ విషయమై సందేహం ఉంటుందో వాడే కర్మలు చేసి, వాటి ద్వారా చిత్తశుద్ధి పొంది, చివరకు ఆత్మజ్ఞానికి చేరాలి. శరీరం కలిగిన వాడు తన వర్ణాశ్రమ ధర్మం ప్రకారం స్నాన,శౌచాదిక కర్మలను తప్పక ఆచరించాలి.”
శ్లోకం: “స్నానేన రహితం కర్మ హస్తిభుక్త కపిత్థవత్,
ప్రాతః స్నానం ద్విజాతీనాం శాస్త్రం చ శ్రుతిచోదితం”
అర్థం: స్నానం చేయకుండా చేసే ఏ కర్మైనా, ఏనుగు తిన్న వెలగపండులా నిష్ఫలమవుతుంది. ముఖ్యంగా ద్విజాతులకు ప్రాతఃస్నానం శాస్త్ర,శ్రుతుల ద్వారా నిర్దేశించబడింది.
ప్రతిరోజూ ప్రాతఃస్నానం చేయలేని వారు సూర్యుడు తులా, కార్తీక, మకర, మాఘ, మేష, వైశాఖ రాశుల ప్రయాణ కాలాల్లో అయినా తప్పక చేయాలి. జీవితంలో కనీసం ఈ మూడు నెలలైనా ప్రాతఃస్నానాలు చేసే వాడు నేరుగా వైకుంఠం పొందుతాడని చెప్పబడింది. చాతుర్మాస్యాది పుణ్యకాలాల్లో, చంద్ర–సూర్యగ్రహణ సమయంలో స్నానం అత్యంత ప్రధానమైంది. ప్రత్యేకంగా గ్రహణకాల్ స్నానం విశిష్టం. పుణ్యకాలాల్లో సమస్త ప్రజలకు, ఎల్లప్పుడూ బ్రాహ్మణులకు , స్నానం, సంధ్యావందనం, జపం, హోమం, సూర్యనమస్కారాలు తప్పక చేయవలసినవే. స్నానాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసినవాడు ఘోర నరకగతికి గురై, మళ్లీ కర్మభ్రష్టుడిగా జన్మిస్తాడని హెచ్చరిక ఉంది.
ఓ వివేకి! పుణ్యకాలాల్లో ఉత్తమమైనది కార్తీకమాసం. వేదం కంటే శ్రేష్ఠమైన శాస్త్రం లేదన్నట్లే, గంగకు సమానమైన తీర్థం లేదు; భార్యతో సమానమైన సౌఖ్యం, ధర్మంతో సమానమైన స్నేహం, కన్నుతో సమానమైన వెలుగు ఎలా కలవో, అలాగే కార్తీకమాసానికి సమానమైన పుణ్యకాలమూ, కార్తీక దామోదరునికన్నా శ్రేష్ఠ దేవతా లేదు. కర్మ రహస్యాన్ని గ్రహించి, కార్తీకంలో ధర్మాన్ని ఆచరించే వారు వైకుంఠాన్ని అలవోకగా పొందుతారు.
నాయనా! ఆషాఢ శుక్ల దశమికి సమీపంగా శ్రీమన్నారాయణుడు లక్ష్మీదేవితో కలిసి క్షీరసాగరానికి చేరి యోగనిద్రలో శయనిస్తాడు. హరిబోధిని అనబడే కార్తీక శుక్ల ద్వాదశినాడు మేల్కొంటాడు. మధ్యలోని ఈ నాలుగు నెలలనే ‘చాతుర్మాస్యం’ అంటారు. ఈ కాలంలో విష్ణుని ధ్యానం, పూజలు చేసే వారికి అపార పుణ్యాలు లభించి, విష్ణులోకప్రాప్తి జరుగుతుంది. ఇప్పుడు దీనిపై ఒక పురాణ రహస్యాన్ని చెబుతాను విను.
ఒక కృతయుగంలో లక్ష్మీసమేతుడు శ్రీహరి వైకుంఠసింహాసనం అలంకరించి ఉండగా, నారదుడు వచ్చి నమస్కరించి అన్నాడు: “హే శ్రీహరీ! భూమిపై వేదవిధులు తగ్గిపోతున్నాయి. జ్ఞానులే లౌకిక సుఖాల్లో మునిగిపోతున్నారు. ప్రజలు వికర్మాలకు అలవాటుపడుతున్నారు. వీరిని ఎలా రక్షించాలో అర్థం కాక నేను వ్యథపడుతున్నాను.” నారదుని విన్న నారాయణుడు, అంబతో కలిసి వృద్ధ బ్రాహ్మణ దంపతుల రూపం ధరించి తీర్థక్షేత్రాలు, బ్రాహ్మణ పరిషత్తులు తిరిగాడు. ఎక్కడో వారు అతిథి సత్కారం చేశారు. ఎక్కడో చెయ్యలేదు. మరికొందరు స్వగృహాల్లో లక్ష్మీనారాయణ విగ్రహాలను పూజిస్తూనే, ఈ దంపతులను నిర్లక్ష్యంచేశారు. మరికొందరు అభక్ష్యాలు తింటూ పాపాచరణలతో కనిపించారు. ఇవన్నీ చూసిన శ్రీహరి, ప్రజోద్ధరణ కోసం మనస్సు మరింత కరగి, తన స్వరూపమైన చతుర్భుజ, కౌస్తుభాధారుండై ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అప్పుడు జ్ఞానసిద్ధుడనే ఋషి తన శిష్యులతో వచ్చి ఆయనను ఆరాధించి అనేక విధాలుగా స్తుతించాడు.
ఇదే శ్రీస్కాంద పురాణంలోని కార్తీక మహాత్మ్యంలో సప్తదశ, అష్టాదశ అధ్యాయాల వివరణ. నవమి నాడు చేసే పారాయణం ఇక్కడితో పూర్తయింది.
Also read : శ్రీ శివ రక్షా స్తోత్రం
